Kerst in Kopenhagen

Een gevarieerd kerstmenu

Het is tegenwoordig niet vreemd meer om rond kerst een paar dagen door te brengen in Europese steden die op dat gebied iets te bieden hebben. Kerstinkopen doen in Parijs of Londen, of een kerstmarkt bezoeken in Keulen of Düsseldorf; het is bijna een kersttraditie geworden. Vreemd genoeg staat Kopenhagen vaak niet in het rijtje van favoriete steden om kerst te proeven. Dat is onterecht. Want Kopenhagen is eigenlijk een must do in december. En niet alleen omdat de Kerstman eigenlijk uit Groenland (dat bij Denemarken hoort) komt. Nee, er is in deze tijd van het jaar gewoon veel te beleven in en rondom Kopenhagen. Het Deense politieke model heeft al aardig schoolgemaakt bij ons. De Deense kerst zal ongetwijfeld volgen.



Het is heerlijk koud in Kopenhagen. Als het ’s avonds ook nog eens licht begint te sneeuwen, is de stad er klaar voor: laat kerst maar beginnen. Denen zijn gek op hun Jul, zoals kerst in het Deens wordt genoemd. Er wordt veel georganiseerd, de dorpen en steden worden sfeervol versierd en er zijn volop tradities. Maar gezelligheid en warmte staan voorop. En dat is goed te merken in Kopenhagen, waar ondanks de kou een warme, gemoedelijke sfeer hangt.

Rode harten
Eerst maar eens naar het bekende Nyhavn met zijn fraaie koopmanshuizen. Vooral laat in de middag en ’s avonds is het daar gezellig aan de haven met kerstmarkt. Op de terrassen is het met een kerstbiertje best uit te houden. Vanuit Nyhavn kun je een sfeervolle wandeling door de stad maken. Wat daarbij meteen opvalt, is de kerstversiering in het centrum van Kopenhagen. Zo zijn er bijvoorbeeld de traditionele verlichte rode harten die zijn opgehangen boven de straten, als symbool voor liefde, vrede en hartelijkheid. Inmiddels ook traditioneel zijn de alternatieve kerstbomen die je in de stad overal tegenkomt. Zo’n veertig verschillende kunstwerken in de vorm van een kerstboom zijn te bewonderen. Na afloop van de feestdagen worden ze geveild en gaat de opbrengst naar een goed doel. Langs de versierde straten en pleinen hullen ook de cafés en restaurants zich in winterse sferen. En zoals je dat bij Denen mag verwachten, is het smaakvol gedaan: kwaliteit en goede smaak, geen kitsch. Letterlijk smaakvol zijn het speciale kerstbier, de Julebryg, en de Gløgg, een soort glühwein, maar dan lekkerder. Bijna ieder café schenkt het en bijna iedere Deen drinkt het. Aan sfeer en uitgaansplezier geen gebrek dus, maar er is meer.



Royal Copenhagen
“Waarom je entree moet betalen om hier binnen te komen? Om de dronken Zweden buiten de deur te houden!” Tage Andersen, die met zijn grote baard wel wat op de Kerstman lijkt, moet er zelf om lachen. Hij is eigenaar van de enige bloemenzaak ter wereld waar een toegangsprijs geldt. De winkel is eigenlijk meer een museum met kunstzinnige, sprookjesachtige artikelen. Dat mag je dus niet missen tijdens een ‘rondje bijzondere winkels’ in Kopenhagen. Ook ‘bijna musea’ zijn enkele chocoladespeciaalzaken in Kopenhagen. Bij Summerbird bijvoorbeeld, lijken de producten wel kunst. En ook naar banketbakker La Glace moet je even toe. Het is de oudste (1870) winkel in zijn soort in de stad en heeft wonderlijk genoeg nog steeds hetzelfde telefoonnummer als in 1896! De chocolademelk die er geschonken wordt is beroemd. Maar de beroemdste winkel in Kopenhagen is ongetwijfeld Royal Copenhagen. ‘Winkel’ is niet het goede woord voor deze eeuwenoude onderneming in exclusieve serviezen. Royal Copenhagen is – zeker in kersttijd – een belevenis. Al sinds 1963 worden speciale tafels opgesteld met daarop prachtige kerstserviezen. Ieder jaar worden de serviezen daarbij samengesteld volgens een speciaal thema. Zo mochten in 2009 bekende Deense acteurs de tafels inrichten en in 2010 waren de Koninklijke Instituten aan de beurt. Het is al decennia een kersttraditie in Kopenhagen die enorm veel bezoekers trekt. Vorig jaar kwamen maar liefst driehonderdduizend belangstellenden de presentaties bewonderen. Veel van die bezoekers gaan nog even naar het naastgelegen Royal Café voor een Gløgg met kerstcakes. Onderweg naar het café loop je dan tegen een practical joke van eigenaar Bo Olsen aan: “Ik heb een waslijn opgehangen met daaraan de kleren van de Kerstman”, vertelt de vriendelijke Deen. “De verbaasde gezichten die dat oplevert..!”



Sprookjeswereld
‘Tivoli i lov’ iT !’ Natuurlijk moet het oudste recreatiepark ter wereld, daterend uit 1843, ook beleefd worden. Michael Jackson bezocht het park ooit in 1992 en vond het zo bijzonder dat hij het wilde kopen. Nu zegt dat niet heel veel over Tivoli, want het park is volgens Deens recept aangekleed: ingetogen en met gevoel voor stijl. Tijdens de kerstperiode is het park op zijn best, want dan verandert het in een sprookjeswereld. Van medio november tot eind december zorgen duizenden lichtjes door het hele park voor een magische sfeer. De Kerstman en Rudolph zijn er, verlichte kerstkraampjes, rode harten in de bomen en enkele nostalgische attracties zijn ondanks het winterweer open. En voor volwassenen zijn er natuurlijk genoeg kraampjes waar de dampende Gløgg te verkrijgen is. Om warm te blijven, zullen we maar zeggen.
Grote blikvanger in het park is Nimb. Het hotel annex restaurant, vinotheek, brasserie en bar is zo schitterend verlicht, dat je er als het ware naartoe gelokt wordt. Nimb heeft een roemruchte historie. Het originele restaurant werd in de negentiende eeuw gebouwd door Wilhelm Nimb, een Deense restauranthouder. De elite van Kopenhagen kwam er graag om te dineren en gezien te worden. Het huidige pand is ook al weer meer dan honderd jaar oud. Het is in Moorse stijl opgetrokken, omdat de toenmalige directie van Tivoli graag een bazaar in Oosterse stijl op het park wilde. Nog steeds heeft het restaurant Nimb een reputatie hoog te houden, want de Michelinster moet natuurlijk verdedigd worden. Ook de wijnbar in de kelder van het gebouw is een van de beste in Denemarken.



Out of Copenhagen
Genoeg van alle pracht, praal en klassieke kerstgeneugten? Dan biedt Kopenhagen nog een heel speciale kerstattractie. Maar eerst het platteland op. Want ook daar zijn ze klaar voor de kerst. Het is niet ver naar Rungstedlund, even ten noorden van Kopenhagen. Hier staat het geboortehuis van de wereldberoemde Deense schrijfster Karen Out of Africa Blixen.  tegenwoordig is het landhuis ingericht als Karen Blixen Museum. Tijdens de kerstperiode zijn er de nodige activiteiten, zoals een kerstmarkt, maar het leukst is de zolderruimte waar Karens kerst met haar geliefde Dennis Finch Hatton wordt uitgebeeld. De kerstsokken hangen al aan de haard voor de kerstpakjes. Je ziet de zwarte bediende uit de film – de ‘echte’ bezocht later ooit het museum − er zo wat in stoppen. Ook gemakkelijk dichtbij Kopenhagen ligt het achttiende eeuwse landgoed Gammel Holtegaard waar Jette Fröhlich resideert. Heel Denemarken kent Jette en haar (kerst-) accessoires. Met een beetje geluk is ze aanwezig in haar bedrijf en wil ze graag vertellen over haar talloze creaties die de hele wereld overgaan. “Ik exposeerde eens in Washington en de Amerikanen konden niet geloven dat ik dat allemaal zelf gemaakt had”, vertelt ze. Dat heeft ze dus wel degelijk en het is onmogelijk om zonder iets te kopen de zaak te verlaten. Nog een kerstattractie in de omgeving is het Openluchtmuseum in Lyngby, een voorstadje van Kopenhagen. Het museum is eigenlijk dicht vanaf eind september, maar opent (gratis) haar deuren in de eerste twee weken van december. Je kunt dan aan de hand van een gevarieerd programma beleven hoe kerst in Denemarken op het platteland werd gevierd. Als je geluk hebt en er ligt sneeuw, waan je je in een kerstwereld van lang vervlogen tijden. Voordat je tenslotte weer afreist naar Kopenhagen, is het eigenlijk
verplichte kost om even naar Søllerød te rijden. Daar ligt naast een schitterend kerkje het sterrenrestaurant Søllerød Kro. Het kerstmenu dat daar geserveerd wordt garandeert een culinaire afsluiting van kerst op het platteland van grote klasse.



Christiania
Terug in Kopenhagen staat er nog een speciaal gerecht op het kerstmenu: een bezoek aan vrijstad Christiania, in de wijk Christianshavn. Het hippieparadijs, gesticht in 1970, heeft een roerige geschiedenis achter zich en is nog steeds een unieke plek om te wonen. Oorspronkelijk was Christiania een verlaten oud militair complex dat gekraakt werd. In de loop der jaren groeide het uit tot een soort sociaal woonexperiment met een geheel eigen, vrije eefstijl. Nog steeds hebben alle bewoners één adres: het postkantoortje van Christiania. Niemand betaalt belasting en de huizen, horecapanden en bedrijfjes zien er allemaal even apart uit. In restaurant Månefiskeren wil Sandra wel uitleggen hoe het hier werkt: “Niemand en iedereen is hier eigenaar van het restaurant. Ik ben het, maar de kok en serveerster ook. We proberen zo vrij mogelijk te leven, ondanks moeilijkheden met de stad Kopenhagen. Het enige wat me dwarszit, is de drugshandel die in Pusher Street plaatsvindt. Dat verpest veel, maar verder is het hier fantastisch wonen en leven.” Of er nog iets aan kerst wordt gedaan in Christiania? “Ja, op onze eigen manier”, vertelt Sandra. “We houden een alternatieve kerstmarkt in de Grijze Hal, maar het mooiste vind ik de kerstavond voor de eenzamen. Gezellig met elkaar eten en drinken, en iedereen krijgt een kerstcadeau. Christmas for the christmasless noem ik het altijd.”

Het is een kerstgedachte die je zomaar cadeau krijgt in Kopenhagen.