Hoewel IJsland keurig meedoet aan het Schengengebied en de Europese Economische Ruimte, blijft het opvallend genoeg buiten de Europese Unie. Maar wie weet: het onderwerp ligt weer voorzichtig op tafel en ergens in 2027 zou er zomaar een referendum kunnen komen. Het is niet de eerste keer dat IJsland toenadering tot Europa zoekt. Na de bankencrisis van 2008 leek een EU-lidmaatschap ineens een stuk aantrekkelijker en werd er zelfs officieel aangeklopt in Brussel. Maar wat op het eerste gezicht een detail leek groeide al snel uit tot een serieus struikelblok: vis, héél veel vis. Bij toetreding zal IJsland namelijk visquota en visrechten moeten delen met de EU.
Om te begrijpen waarom dat zo gevoelig ligt, moeten we terug naar de tweede helft van de vorige eeuw, naar de legendarische Kabeljauwoorlogen met het Verenigd Koninkrijk. Dit was allerminst een eenvoudig meningsverschil: schepen ramden elkaar, visnetten werden doorgesneden en marineschepen lagen dreigend tegenover elkaar. Geen kogels, maar wel een flinke dosis spierballen. Allemaal om kabeljauw. IJsland deed daarin iets wat eigenlijk best bewonderenswaardig is: het koos resoluut voor bescherming van zijn visbestanden en daarmee zijn toekomst. Stap voor stap breidde het zijn visserijzone uit, ondanks stevige internationale druk. Op een gegeven moment dreigde IJsland zelfs met het verlaten van de NAVO. Het was IJsland dat uiteindelijk aan het langste eind trok.
Wie IJsland vandaag bezoekt, ziet daar nog steeds de nalatenschap van die geschiedenis: een land waar visserij diep in de nationale identiteit verankerd zit. Het maakt ons extra nieuwsgierig hoe het eventuele referendum in 2027 zal uitpakken. Wil je IJsland zelf ervaren? IJsland Tours biedt verschillende mogelijkheden om het land en de kust van dichtbij te ontdekken: www.ijslandtours.nl
Foto: Special Tours